Agra – Tadż Mahal

Agra kryje w sobie Tadż Mahal – mauzoleum wzniesione przez cesarza dla ukochanej żony – niepowtarzalne i niezapomniane.


W 1631 roku żona indyjskiego cesarza z dynastii mogulskiej zmarła, dając życie swemu czternastemu dziecku. Miała 36 lat i przez 18 lat była zamężna. Jej mąż, szach Dżehan, stracił wówczas nie tylko ukochaną kobietę, ale również przenikliwego doradcę politycznego. Nosił podobno żałobę przez dwa lata (według jednej z relacji całkowicie osiwiał z rozpaczy) i poprzysiągł zbudować grobowiec godzien pamięci jego żony, coś nie mającego odpowiednika na świecie; niewielu zaprzeczyłoby, że to mu się udało. Ardżamand Banu, nazywaną też Mamtaz Mahal („Wybranką z Pałacu”), upamiętnia teraz zadziwiająca budowla nazwana skrótem jej imienia: Tadż Mahal.

Taj Mahal

Tadż Mahal budowla wydaje się zmieniać charakter wraz z tonacją światła i porą dnia. Poniżej uroczego zaoblenia kopuły znajdują się cztery mniejsze, a pod nimi nisze w marmurowych ścianach.

Do opisu tej budowli użyto tylu superlatyw, że wielu ludzi zbliża się do niej z obawą, że się rozczarują. Sylwetka znana z niezliczonych fotografii pojawia się raz po raz – jako symbol restauracji lub znak firmowy producenta sosu korzennego czy przypraw; doprawdy wszędzie, gdziekolwiek ktoś chce przywołać na myśl Indie za pomocą jednego tylko rozpoznawalnego obrazu. A mimo to rozczarowanie zdarza się rzadko. Tadż można oglądać wielokrotnie i zawsze potrafi nas zaskoczyć, taką ma zdolność do zmiany charakteru zależnie od pory dnia i rodzaju światła. Mimo że budowla jest grobowcem, nie ma ona w sobie tego chłodnego dostojeństwa, jakiego można by się spodziewać. Zdaje się, jakby rzeczywiście płynęła między niebiosami i ziemią – proporcje, doskonała symetria, otaczające ją ogrody i odbicie w wodzie łączą się w całość wprawiającą niezliczoną rzeszę przybyszów w oniemiały zachwyt.

Tadż Mahal budowało prawdopodobnie ok. 20 tysięcy robotników, a prace ukończono po 22 latach. Podobno w budowie mieli swój udział pewien Wenecjanin i Francuz, lecz nie ma żadnych zapisków z nazwiskiem architekta. Jest to zrozumiałe w przypadku budowli, która miała być kojarzona tylko z imieniem osoby, której ją poświęcono.

Tadż mahal

Tadż Mahal wykonano z marmuru (przywiezionego z kamieniołomów odległych o ponad 320 km), lecz nie jest to biała budowla, jak sugerują niektóre fotografie. Marmurowe powierzchnie są inkrustowane tysiącami szlachetnych i półszlachetnych kamieni, a do dekoracji kaligraficznych użyto czarnego marmuru. Niezwykłych umiejętności wymagało wykonanie ażurowych parawanów z marmuru, rzucających pełne grozy cienie, gdy przenikało je słońce. Niegdyś były w Tadż Mahal srebrne drzwi, a w środku złote barierki i baldachim z pereł nad symbolicznym grobowcem cesarzowej (stoi on dokładnie nad faktycznym miejscem jej spoczynku). Te cenne przedmioty zostały skradzione, wielu złodziei próbowało wyjąć inkrustacje z oprawy, lecz Tadż pozostaje nadal miejscem pełnym świetności.

Budowla stoi wśród ogrodów krajobrazowych. Wejście prowadzi przez olbrzymią, wspaniałą bramę, symboliczne wrota do raju. Bramę wieńczą kopuły, a jej drzwi, pierwotnie z litego srebra i nabite setkami srebrnych gwoździ, zostały skradzione i obecne są wykonane z brązu.

Mało prawdopodobna wydaje się opowieść, ze szach Dżehan zamierzał zbudować dla siebie identyczne mauzoleum z czarnego marmuru po drugiej stronie rzeki Jamuna. Jego syn Aurangzeb ogłosił się w 1658 roku cesarzem i trzymał ojca przez 9 lat, aż do śmierci, w areszcie domowym w forcie w Agrze. Z fortu szach Dżehan widział w oddali Tadż Mahal. Później i jego tutaj pochowano.

Kopuła jest islamskim symbolem kobiecości oraz raju. Kopula to niebo, a narożna budowla poniżej to ziemia.

grobowców, stojących na plincie, wyposażonych w minarety i traktowanych z takim samym szacunkiem jak meczety, przeżył w północnych Indiach okres rozwoju i zmierzchu; obydwa te stadia możemy tam zobaczyć. Grobowiec Humajuna w Delhi rozpoczęto w 1564 roku. Jest to oczywisty przodek Tadż. Jest raczej masywny i okazały niż delikatny i zwiewny. W drugiej połowie XVII wieku Aurangzeb zbudował imitację Tadż Mahal dla swojej żony, lecz bez wdzięku i proporcji oryginału. Kolejny grobowiec, Safda-ra Janga w Delhi, rozpoczęto w 1753 roku i nazwano „ostatnim mgnieniem lampy architektury mogulskiej”, lecz nie jest to budowla, dla której należałoby zboczyć z drogi. Budowle te mają standardowy wzór – wielką kopułę w kształcie cebuli, kanały wodne, ogród podzielony na cztery części, plintę i minarety. Budowniczym Tadż udało się połączyć te pospolite elementy w wyjątkową całość.

Rabusie grobowców

Działalność złodziei, którzy ukradli metale szlachetne z Tadż, jest niemal bez znaczenia, jeżeli porównać ją ze spiskiem uknutym przez Lorda Williama Bentincka, generalnego gubernatora Bengalu. W latach trzydziestych XIX wieku wysunął on propozycję, aby rozebrać Tadż, które było zaniedbane i zarośnięte, i przesłać marmur statkiem do Londynu, gdzie można by go było sprzedać. Plan ten porzucono, kiedy marmur zerwany z Czerwonego Fortu w Delhi (patrz str. 116-117) nie znalazł nabywców. Później Lord Curzon, który w roku 1900 został wicekrólem Indii, kazał odrestaurować Tadż Mahal.

Złoty trójkąt

Agra to najważniejsze miasto złotego trójkąta Indii(kolejne Udaipur i Amritsar). Pałac Tadż Mahal strzegą ogromne mury i trzy bramy położone zgodnie ze kierunkami świata. Budowlę otacza przepiękny park. Polecam obejrzeć Taj w promykach wschodzącego lub zachodzącego słońca, kiedy to marmur mieni się różnymi odcieniami różu i błękitu. Jako, że jest to muzułmańska budowla, nie zwiedzimy jej w poniedziałek.

Nie daleko (około 3 kilometry od zachodniej bramy) znajdziemy Czerwony Fort (Red Fort) – potężny fort zdobiony czerwonym jak i białym marmurem.

Jeśli mamy dużo czasu na zwiedzanie możemy obejrzeć również: Baby Taj Mahal (pomniejszona kopia Taj Mahal, powstała na wypadek zburzenia pierwowzoru) oraz kilka meczetów. Przed bramami zakupimy bilet w cenie 750RP, mamy dodatkowo zniżki na Red Fort i inne atrakcje. Ponadto dostajemy wodę, pokrowce na obuwie, a bagaż zostawimy w przechowalni. Pamiętajmy, że tytoń, mydło i skórzane przedmioty są zabronione na terenie Taj Mahal!

Agra słynie też z różnorodnych sklepów, które oferują najwykwintniejsze produkty z marmuru, drogich kamieni czy też tkaniny. Niestety większość z nich ustala już europejskie ceny, ale warto się potargować lub poprosić o zniżkę(discount). Sprzedawcy nie raz nas zaskoczą, chociażby bezbłędnym odgadnięciem naszej narodowości. Precedensem jest tutaj zachowanie rikszarzy, którzy oprócz opłat za taryfę, proszą o odwiedzenie kilku sklepów „znajomych”. Mnie się zdarzyło podróżować dwa dni za darmo, po wcześniejszym umówieniu się z rikszarzem na wejście do kilku sklepów z drogimi artykułami.

Hotele Agra

Hotele w Agrze prawie zawsze oferują restauracje z widokiem(rooftop) na Taj Mahal. Standard bardzo zróżnicowany, oczywiście negocjujemy ceny.

Dojazd do Agra

Z Delhi podróż pociągiem lub autobusem trwa około czterech godzin. Agra znajduje się w połowie drogi do Waranasi, więc nie sposób jej pominąć zwiedzając oba miejsca.


[Total: 0    Average: 0/5]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>